- ମଯୂରେଶସ୍ତୋତ୍ରମ୍ (mayūreśastotram)the Mayuresha Stotra
anvaya ମଯୂରେଶସ୍ତୋତ୍ରମ୍
chandas Prose, the title
ମଯୂରେଶ Mayuresha — The lord who rides the peacock, the Ganesha of Morgaon in Maharashtra, first of the eight ashtavinayaka shrines.
note From the Ganesha Purana. Brahma is the speaker, and every verse ends with the same half-line.
- ବ୍ରହ୍ମା (brahmā)Brahma
- ଉଵାଚ (uvāca)said
anvaya ବ୍ରହ୍ମା ଉଵାଚ
chandas Prose, a speaker's line
ମାଯାଵିନଂ ଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯଂ ମଯୂରେଶଂ ନମାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୧ ॥
- ପୁରାଣପୁରୁଷମ୍ (purāṇapuruṣam)the person who was there before anything else
- ଦେଵମ୍ (devam)the god
- ନାନାକ୍ରୀଡାକରମ୍ (nānākrīḍākaram)who plays in many ways
- ମୁଦା (mudā)gladly
- ମାଯାଵିନମ୍ (māyāvinam)who wields maya
- ଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯମ୍ (durvibhāvyam)hard to hold in thought
- ମଯୂରେଶମ୍ (mayūreśam)Mayuresha
- ନମାମି (namāmi)I bow to
- ଅହମ୍ (aham)I
anvaya ପୁରାଣପୁରୁଷମ୍ ଦେଵମ୍ ମୁଦା ନାନାକ୍ରୀଡାକରମ୍ ମାଯାଵିନମ୍ ଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯମ୍ ମଯୂରେଶମ୍ ଅହମ୍ ନମାମି
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ଗୁଣାତୀତଂ ଗୁଣମଯଂ ମଯୂରେଶଂ ନମାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୨ ॥
- ପରାତ୍ପରମ୍ (parātparam)higher than the high
- ଚିଦାନନ୍ଦମ୍ (cidānandam)awareness and joy
- ନିର୍ଵିକାରମ୍ (nirvikāram)without change
- ହୃଦି (hṛdi)in the heart
- ସ୍ଥିତମ୍ (sthitam)seated
- ଗୁଣାତୀତମ୍ (guṇātītam)past the three strands
- ଗୁଣମଯମ୍ (guṇamayam)made of the strands
- ମଯୂରେଶମ୍ (mayūreśam)Mayuresha
- ନମାମି (namāmi)I bow to
- ଅହମ୍ (aham)I
anvaya ପରାତ୍ପରମ୍ ଚିଦାନନ୍ଦମ୍ ନିର୍ଵିକାରମ୍ ହୃଦି ସ୍ଥିତମ୍ ଗୁଣାତୀତମ୍ ଗୁଣମଯମ୍ ମଯୂରେଶମ୍ ଅହମ୍ ନମାମି
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note Two words set side by side that ought to cancel: past the strands, and woven of them.
ସର୍ଵଵିଘ୍ନହରଂ ଦେଵଂ ମଯୂରେଶଂ ନମାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୩ ॥
- ସୃଜନ୍ତମ୍ (sṛjantam)making
- ପାଲଯନ୍ତମ୍ (pālayantam)keeping
- ଚ (ca)and
- ସଂହରନ୍ତମ୍ (saṃharantam)ending
- ନିଜେଚ୍ଛଯା (nijecchayā)as he pleases
- ସର୍ଵଵିଘ୍ନହରମ୍ (sarvavighnaharam)who takes every obstacle away
- ଦେଵମ୍ (devam)the god
- ମଯୂରେଶମ୍ (mayūreśam)Mayuresha
- ନମାମି (namāmi)I bow to
- ଅହମ୍ (aham)I
anvaya ନିଜେଚ୍ଛଯା ସୃଜନ୍ତମ୍ ପାଲଯନ୍ତମ୍ ଚ ସଂହରନ୍ତମ୍ ସର୍ଵଵିଘ୍ନହରମ୍ ଦେଵମ୍ ମଯୂରେଶମ୍ ଅହମ୍ ନମାମି
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ନାନାଯୁଧଧରଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ମଯୂରେଶଂ ନମାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୪ ॥
- ନାନାଦୈତ୍ଯନିହନ୍ତାରମ୍ (nānādaityanihantāram)killer of demon after demon
- ନାନାରୂପାଣି (nānārūpāṇi)many shapes
- ବିଭ୍ରତମ୍ (bibhratam)taking
- ନାନାଯୁଧଧରମ୍ (nānāyudhadharam)carrying many weapons
- ଭକ୍ତ୍ଯା (bhaktyā)with devotion
- ମଯୂରେଶମ୍ (mayūreśam)Mayuresha
- ନମାମି (namāmi)I bow to
- ଅହମ୍ (aham)I
anvaya ନାନାଦୈତ୍ଯନିହନ୍ତାରମ୍ ନାନାରୂପାଣି ବିଭ୍ରତମ୍ ନାନାଯୁଧଧରମ୍ ମଯୂରେଶମ୍ ଅହମ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ନମାମି
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ସଦସଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତମଵ୍ଯକ୍ତଂ ମଯୂରେଶଂ ନମାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୫ ॥
- ଇନ୍ଦ୍ରାଦିଦେଵତାଵୃନ୍ଦୈଃ (indrādidevatāvṛndaiḥ)by Indra and the whole company of gods
- ଅଭିଷ୍ଟୁତମ୍ (abhiṣṭutam)praised
- ଅହର୍ନିଶମ୍ (aharniśam)day and night
- ସତ୍ (sat)being
- ଅସତ୍ (asat)not-being
- ଵ୍ଯକ୍ତମ୍ (vyaktam)shown
- ଅଵ୍ଯକ୍ତମ୍ (avyaktam)unshown
- ମଯୂରେଶମ୍ (mayūreśam)Mayuresha
- ନମାମି (namāmi)I bow to
- ଅହମ୍ (aham)I
anvaya ଇନ୍ଦ୍ରାଦିଦେଵତାଵୃନ୍ଦୈଃ ଅହର୍ନିଶମ୍ ଅଭିଷ୍ଟୁତମ୍ ସତ୍ ଅସତ୍ ଵ୍ଯକ୍ତମ୍ ଅଵ୍ଯକ୍ତମ୍ ମଯୂରେଶମ୍ ଅହମ୍ ନମାମି
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାପ୍ରଵକ୍ତାରଂ ମଯୂରେଶଂ ନମାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୬ ॥
- ସର୍ଵଶକ୍ତିମଯମ୍ (sarvaśaktimayam)made of every power
- ଦେଵମ୍ (devam)the god
- ସର୍ଵରୂପଧରମ୍ (sarvarūpadharam)who takes every form
- ଵିଭୁମ୍ (vibhum)present everywhere
- ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାପ୍ରଵକ୍ତାରମ୍ (sarvavidyāpravaktāram)who speaks out every branch of learning
- ମଯୂରେଶମ୍ (mayūreśam)Mayuresha
- ନମାମି (namāmi)I bow to
- ଅହମ୍ (aham)I
anvaya ସର୍ଵଶକ୍ତିମଯମ୍ ସର୍ଵରୂପଧରମ୍ ଵିଭୁମ୍ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାପ୍ରଵକ୍ତାରମ୍ ଦେଵମ୍ ମଯୂରେଶମ୍ ଅହମ୍ ନମାମି
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ଭକ୍ତାନନ୍ଦକରଂ ନିତ୍ଯଂ ମଯୂରେଶଂ ନମାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୭ ॥
- ପାର୍ଵତୀନନ୍ଦନମ୍ (pārvatīnandanam)the joy of Parvati
- ଶମ୍ଭୋଃ (śambhoḥ)of Shambhu
- ଆନନ୍ଦପରିଵର୍ଧନମ୍ (ānandaparivardhanam)who makes the gladness grow
- ଭକ୍ତାନନ୍ଦକରମ୍ (bhaktānandakaram)who gives his devotees gladness
- ନିତ୍ଯମ୍ (nityam)without end
- ମଯୂରେଶମ୍ (mayūreśam)Mayuresha
- ନମାମି (namāmi)I bow to
- ଅହମ୍ (aham)I
anvaya ପାର୍ଵତୀନନ୍ଦନମ୍ ଶମ୍ଭୋଃ ଆନନ୍ଦପରିଵର୍ଧନମ୍ ନିତ୍ଯମ୍ ଭକ୍ତାନନ୍ଦକରମ୍ ମଯୂରେଶମ୍ ଅହମ୍ ନମାମି
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ସମଷ୍ଟିଵ୍ଯଷ୍ଟିରୂପଂ ତ୍ଵାଂ ମଯୂରେଶଂ ନମାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୮ ॥
- ମୁନିଧ୍ଯେଯମ୍ (munidhyeyam)held in mind by the sages
- ମୁନିନୁତମ୍ (muninutam)praised by the sages
- ମୁନିକାମପ୍ରପୂରକମ୍ (munikāmaprapūrakam)who fills out what the sages want
- ସମଷ୍ଟିଵ୍ଯଷ୍ଟିରୂପମ୍ (samaṣṭivyaṣṭirūpam)who is the whole and each part of it
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)you
- ମଯୂରେଶମ୍ (mayūreśam)Mayuresha
- ନମାମି (namāmi)I bow to
- ଅହମ୍ (aham)I
anvaya ମୁନିଧ୍ଯେଯମ୍ ମୁନିନୁତମ୍ ମୁନିକାମପ୍ରପୂରକମ୍ ସମଷ୍ଟିଵ୍ଯଷ୍ଟିରୂପମ୍ ତ୍ଵାମ୍ ମଯୂରେଶମ୍ ଅହମ୍ ନମାମି
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ସମଷ୍ଟିଵ୍ଯଷ୍ଟି the whole and each part — Samashti is everything taken together, vyashti each thing on its own. He is called both at once.
ସତ୍ଯଜ୍ଞାନମଯଂ ସତ୍ଯଂ ମଯୂରେଶଂ ନମାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୯ ॥
- ସର୍ଵାଜ୍ଞାନନିହନ୍ତାରମ୍ (sarvājñānanihantāram)killer of every ignorance
- ସର୍ଵଜ୍ଞାନକରମ୍ (sarvajñānakaram)maker of all knowing
- ଶୁଚିମ୍ (śucim)clean
- ସତ୍ଯଜ୍ଞାନମଯମ୍ (satyajñānamayam)made of true knowing
- ସତ୍ଯମ୍ (satyam)true
- ମଯୂରେଶମ୍ (mayūreśam)Mayuresha
- ନମାମି (namāmi)I bow to
- ଅହମ୍ (aham)I
anvaya ସର୍ଵାଜ୍ଞାନନିହନ୍ତାରମ୍ ସର୍ଵଜ୍ଞାନକରମ୍ ଶୁଚିମ୍ ସତ୍ଯଜ୍ଞାନମଯମ୍ ସତ୍ଯମ୍ ମଯୂରେଶମ୍ ଅହମ୍ ନମାମି
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ଅନନ୍ତଵିଭଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ମଯୂରେଶଂ ନମାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୧୦ ॥
- ଅନେକକୋଟିବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡନାଯକମ୍ (anekakoṭibrahmāṇḍanāyakam)lord of many crores of world-eggs
- ଜଗଦୀଶ୍ଵରମ୍ (jagadīśvaram)master of everything that is
- ଅନନ୍ତଵିଭଵମ୍ (anantavibhavam)whose greatness has no end
- ଵିଷ୍ଣୁମ୍ (viṣṇum)Vishnu
- ମଯୂରେଶମ୍ (mayūreśam)Mayuresha
- ନମାମି (namāmi)I bow to
- ଅହମ୍ (aham)I
anvaya ଅନେକକୋଟିବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡନାଯକମ୍ ଜଗଦୀଶ୍ଵରମ୍ ଅନନ୍ତଵିଭଵମ୍ ଵିଷ୍ଣୁମ୍ ମଯୂରେଶମ୍ ଅହମ୍ ନମାମି
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ the world-egg — The whole universe pictured as one egg. The verse counts them in crores and sets him over all of them.
ମଯୂରେଶ ଉଵାଚ।
- ଫଲଶ୍ରୁତିଃ (phalaśrutiḥ)the account of what it gives
- ମଯୂରେଶଃ (mayūreśaḥ)Mayuresha
- ଉଵାଚ (uvāca)said
anvaya ଫଲଶ୍ରୁତିଃ ମଯୂରେଶଃ ଉଵାଚ
chandas Prose, a heading and a speaker's line
ସର୍ଵକାମପ୍ରଦଂ ନୄଣାଂ ସର୍ଵୋପଦ୍ରଵନାଶନମ୍ ॥ ୧୧ ॥
- ଇଦମ୍ (idam)this
- ବ୍ରହ୍ମକରମ୍ (brahmakaram)which makes a man Brahman
- ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ (stotram)hymn
- ସର୍ଵପାପପ୍ରନାଶନମ୍ (sarvapāpapranāśanam)which wipes out every wrong
- ସର୍ଵକାମପ୍ରଦମ୍ (sarvakāmapradam)which gives whatever is wanted
- ନୄଣାମ୍ (nṝṇām)to people
- ସର୍ଵୋପଦ୍ରଵନାଶନମ୍ (sarvopadravanāśanam)which puts an end to every calamity
anvaya ଇଦମ୍ ବ୍ରହ୍ମକରମ୍ ସର୍ଵପାପପ୍ରନାଶନମ୍ ନୄଣାମ୍ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦମ୍ ସର୍ଵୋପଦ୍ରଵନାଶନମ୍ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note ପ୍ରନାଶନମ୍ is printed for ପ୍ରଣାଶନମ୍.
ଆଧିଵ୍ଯାଧିହରଂ ଚୈଵ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଶୁଭମ୍ ॥ ୧୨ ॥
- କାରାଗୃହଗତାନାମ୍ (kārāgṛhagatānām)of those who have gone to prison
- ଚ (ca)and
- ମୋଚନମ୍ (mocanam)the freeing
- ଦିନସପ୍ତକାତ୍ (dinasaptakāt)within seven days
- ଆଧିଵ୍ଯାଧିହରମ୍ (ādhivyādhiharam)which carries off trouble of mind and body
- ଚ (ca)and
- ଏଵ (eva)indeed
- ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦମ୍ (bhuktimuktipradam)giving both enjoyment here and freedom
- ଶୁଭମ୍ (śubham)good
anvaya କାରାଗୃହଗତାନାମ୍ ଚ ଦିନସପ୍ତକାତ୍ ମୋଚନମ୍ ଆଧିଵ୍ଯାଧିହରମ୍ ଚ ଏଵ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦମ୍ ଶୁଭମ୍
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ଆଧିଵ୍ଯାଧି trouble of mind and body — Adhi is what troubles the mind and vyadhi what troubles the body. The pair covers the whole of what can go wrong with a person.
