(શિવરહસ્યાન્તર્ગતે માર્કણ્ડેયકૃતમ્)
ચન્દ્રશેખર ચન્દ્રશેખર ચન્દ્રશેખર પાહિ મામ્ ।
ચન્દ્રશેખર ચન્દ્રશેખર ચન્દ્રશેખર રક્ષ મામ્ ॥
ચન્દ્રશેખર ચન્દ્રશેખર ચન્દ્રશેખર પાહિ મામ્ ।
ચન્દ્રશેખર ચન્દ્રશેખર ચન્દ્રશેખર રક્ષ મામ્ ॥
- ચન્દ્રશેખર (candraśekhara)The Lord with moon crown (candra:moon | śekhara:crown)
- ચન્દ્રશેખર (candraśekhara)The Lord with moon crown (candra:moon | śekhara:crown)
- ચન્દ્રશેખર (candraśekhara)The Lord with moon crown (candra:moon | śekhara:crown)
- પાહિ (pāhi)protect
- મામ્ (mām)me
- ચન્દ્રશેખર (candraśekhara)The Lord with moon crown (candra:moon | śekhara:crown)
- ચન્દ્રશેખર (candraśekhara)The Lord with moon crown (candra:moon | śekhara:crown)
- ચન્દ્રશેખર (candraśekhara)The Lord with moon crown (candra:moon | śekhara:crown)
- રક્ષ (rakṣa)save
- મામ્ (mām)me
રત્નસાનુશરાસનં રજતાદ્રિશૃઙ્ગનિકેતનં
શિઞ્જિનીકૃતપન્નગેશ્વરમચ્યુતાનલસાયકમ્ । (સિઞ્જિની, અચ્યુતાનન)
ક્ષિપ્રદગ્ધપુરત્રયં ત્રિદશાલયૈરભિવન્દિતં (ત્રિદિવાલયૈરભિવન્દિતં)
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૧॥
શિઞ્જિનીકૃતપન્નગેશ્વરમચ્યુતાનલસાયકમ્ । (સિઞ્જિની, અચ્યુતાનન)
ક્ષિપ્રદગ્ધપુરત્રયં ત્રિદશાલયૈરભિવન્દિતં (ત્રિદિવાલયૈરભિવન્દિતં)
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૧॥
- રત્નસાનુશરાસનમ્ (ratnasānuśarāsanam)whose bow is the jewel-peaked mountain, Meru
- રજતાદ્રિશૃઙ્ગનિકેતનમ્ (rajatādriśṛṅganiketanam)dwelling on the crest of the silver mountain, Kailāsa
- શિઞ્જિનીકૃતપન્નગેશ્વરમ્ (śiñjinīkṛtapannageśvaram)who made the lord of serpents his bowstring
- અચ્યુતાનલસાયકમ્ (acyutānalasāyakam)whose fiery arrow was Acyuta
- ક્ષિપ્રદગ્ધપુરત્રયમ્ (kṣipradagdhapuratrayam)who swiftly burned the three cities
- ત્રિદશાલયૈઃ અભિવન્દિતમ્ (tridaśālayaiḥ abhivanditam)adored by the dwellers of heaven
- ચન્દ્રશેખરમ્ આશ્રયે (candraśekharam āśraye)I take refuge in him who wears the moon on his crest
- મમ કિમ્ કરિષ્યતિ વૈ યમઃ (mama kim kariṣyati vai yamaḥ)what indeed shall Yama do to me
પઞ્ચપાદપપુષ્પગન્ધિપદામ્બુજદ્વયશોભિતં
ભાલલોચનજાતપાવકદગ્ધમન્મથવિગ્રહમ્ ।
ભસ્મદિગ્ધકલેવરં ભવનાશનં ભવમવ્યયં
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૨॥
ભાલલોચનજાતપાવકદગ્ધમન્મથવિગ્રહમ્ ।
ભસ્મદિગ્ધકલેવરં ભવનાશનં ભવમવ્યયં
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૨॥
- પઞ્ચપાદપ (pañcapādapa)five divine trees (pañca:five | pādapa:tree)
- પુષ્પગન્ધ (puṣpagandha)flower fragrance (puṣpa:flower | gandha:fragrance)
- પદામ્બુજદ્વયશોભિતં (padāmbujadvayaśobhitaṃ)feet shining with two lotuses (pada:feet | ambuja:lotus | dvaya:two | śobhita:shining)
- ભાલલોચન (bhālalocana)forehead eye (bhāla:forehead | locana:eye)
- જાતપાવક (jātapāvaka)born fire (jāta:born | pāvaka:fire)
- દગ્ધમન્મથ (dagdhamanmatha)burnt Manmatha (dagdha:burnt | manmatha:Manmatha)
- વિગ્રહમ્ (vigraham)form
- ભસ્મદિગ્ધકલેવરં (bhasmadigdhakalevaraṃ)body smeared with ash (bhasma:ash | digdha:smeared | kalevara:body)
- ભવનાશનં (bhavanāśanaṃ)destroyer of sorrows (bhava:sorrow | nāśana:destroyer)
- ભવમવ્યયં (bhavamavyayaṃ)eternal existence (bhava:existence | avyaya:eternal)
- ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે (candraśekharamāśraye)seek refuge in Chandrasekhara (candraśekhara:Chandrasekhara | āśraye:seek refuge)
- મમ (mama)my
- કિં (kiṃ)what
- કરિષ્યતિ (kariṣyati)will do
- વૈ (vai)indeed
- યમઃ (yamaḥ)Yama
મત્તવારણમુખ્યચર્મકૃતોત્તરીયમનોહરં
પઙ્કજાસનપદ્મલોચનપૂજિતાઙ્ઘ્રિસરોરુહમ્ ।
દેવસિન્ધુતરઙ્ગશીકરસિક્તશીતજટાધરં (તરઙ્ગસી, સિક્તશુભ્ર)
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૩॥
પઙ્કજાસનપદ્મલોચનપૂજિતાઙ્ઘ્રિસરોરુહમ્ ।
દેવસિન્ધુતરઙ્ગશીકરસિક્તશીતજટાધરં (તરઙ્ગસી, સિક્તશુભ્ર)
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૩॥
- મત્તવારણ (mattavāraṇa)elephants of great vigor (matta:intoxicated | vāraṇa:elephant)
- મુખ્યચર્મ (mukhyacarma)chief skin (mukhya:chief | carma:skin)
- કૃત (kṛta)made
- ઉત્તરીય (uttarīya)upper garment
- મનોહરં (manoharam)enchanting
- પઙ્કજાસન (paṅkajāsana)Brahma, seated on lotus (paṅkaja:lotus | āsana:seat)
- પદ્મલોચન (padmalocana)lotus-eyed Vishnu (padma:lotus | locana:eye)
- પૂજિતાઙ્ઘ્રિ (pūjitāṅghri)worshipped feet (pūjita:worshipped | aṅghri:feet)
- સરોરુહમ્ (saroruham)lotus
- દેવસિન્ધુ (devasindhu)divine river (deva:divine | sindhu:river)
- તરઙ્ગ (taraṅga)waves
- સીકર (sīkara)drops
- સિક્ત (sikta)sprinkled
- શુભ્ર (śubhra)white
- જટા (jaṭā)matted locks
- ધરં (dharaṃ)bearing
- ચન્દ્રશેખરમ્ (candraśekharam)Chandrasekhara
- આશ્રયે (āśraye)I seek refuge
- મમ (mama)my
- કિં (kiṃ)what
- કરિષ્યતિ (kariṣyati)will do
- વૈ (vai)indeed
- યમઃ (yamaḥ)Yama
કુણ્ડલીકૃતકુણ્ડલીશ્વરકુણ્ડલં વૃષવાહનં (કુણ્ડલેશ્વર)
નારદાદિમુનીશ્વરસ્તુતવૈભવં ભુવનેશ્વરમ્ ।
અન્ધકાન્તકમાશ્રિતામરપાદપં શમનાન્તકં
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૪॥
નારદાદિમુનીશ્વરસ્તુતવૈભવં ભુવનેશ્વરમ્ ।
અન્ધકાન્તકમાશ્રિતામરપાદપં શમનાન્તકં
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૪॥
- કુણ્ડલીકૃત (kuṇḍalīkṛta)coiled
- કુણ્ડલેશ્વર (kuṇḍaleśvara)lord of earrings (kuṇḍala:earring | īśvara:lord)
- કુણ્ડલં (kuṇḍalaṃ)earring
- વૃષવાહનં (vṛṣavāhanaṃ)bull as vehicle (vṛṣa:bull | vāhana:vehicle)
- નારદાદિ (nāradādi)Narada and others (nārada:Narada | ādi:and others)
- મુનીશ્વર (munīśvara)lord of sages (muni:sage | īśvara:lord)
- સ્તુત (stuta)praised
- વૈભવં (vaibhavaṃ)greatness
- ભુવનેશ્વરમ્ (bhuvaneśvaram)lord of worlds (bhuvana:world | īśvara:lord)
- અન્ધકાન્ધક (andhakāndhaka)destroyer of Andhaka (andhaka:Andhaka | andhaka:destroyer)
- આમાશ્રિત (āmāśrita)refugee
- અમરપાદપં (amarapādapaṃ)wish-fulfilling tree (amara:immortal | pādapa:tree)
- શમનાન્તકં (śamanāntakaṃ)end of death (śamana:death | antaka:end)
- ચન્દ્રશેખરમ્ (candraśekharam)Chandrasekhara (candra:moon | śekhara:crest)
- આશ્રયે (āśraye)seek refuge
- મમ (mama)my
- કિં (kiṃ)what
- કરિષ્યતિ (kariṣyati)will do
- વૈ (vai)indeed
- યમઃ (yamaḥ)Yama
યક્ષરાજસખં ભગાક્ષહરં ભુજઙ્ગવિભૂષણં
શૈલરાજસુતાપરિષ્કૃતચારુવામકલેવરમ્ ।
ક્ષ્વેડનીલગલં પરશ્વધધારિણં મૃગધારિણં (ક્ષ્વેલનીલ)
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૫॥
શૈલરાજસુતાપરિષ્કૃતચારુવામકલેવરમ્ ।
ક્ષ્વેડનીલગલં પરશ્વધધારિણં મૃગધારિણં (ક્ષ્વેલનીલ)
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૫॥
- યક્ષરાજસખં (yakṣarājasakhaṃ)friend of Kubera (yakṣarāja:Kubera | sakhaṃ:friend)
- ભગાક્ષહરં (bhagākṣaharaṃ)plucker of Bhaga's eyes (bhaga:Bhaga | akṣaharaṃ:plucker of eyes)
- ભુજઙ્ગવિભૂષણં (bhujaṅgavibhūṣaṇaṃ)adorned with serpents (bhujaṅga:serpents | vibhūṣaṇaṃ:adorned with)
- શૈલરાજસુતાપરિષ્કૃત (śailarājasutāpariṣkṛta)adorned by Parvati (śailarāja:mountain king | sutā:daughter | pariṣkṛta:adorned by)
- ચારુવામકલેવરમ્ (cāruvāmakalevaram)beautiful left body (cāru:beautiful | vāma:left | kalevaram:body)
- ક્ષ્વેડનીલગલં (kṣveḍanīlagalaṃ)blue-throated (kṣveḍa:sound | nīla:blue | galaṃ:throat)
- પરશ્વધધારિણં (paraśvadhadhāriṇaṃ)holding an axe (paraśu:axe | dhāriṇaṃ:holding)
- મૃગધારિણં (mṛgadhāriṇaṃ)holding a deer (mṛga:deer | dhāriṇaṃ:holding)
- ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે (candraśekharamāśraye)seek refuge in Chandrasekhara (candraśekhara:Chandrasekhara | āśraye:seek refuge)
- મમ (mama)my
- કિં (kiṃ)what
- કરિષ્યતિ (kariṣyati)will do
- વૈ (vai)indeed
- યમઃ (yamaḥ)Yama
ભેષજં ભવરોગિણામખિલાપદામપહારિણં
દક્ષયજ્ઞવિનાશનં ત્રિગુણાત્મકં ત્રિવિલોચનમ્ ।
ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદં સકલાઘસઙ્ઘનિબર્હણં
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૬॥
દક્ષયજ્ઞવિનાશનં ત્રિગુણાત્મકં ત્રિવિલોચનમ્ ।
ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદં સકલાઘસઙ્ઘનિબર્હણં
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૬॥
- ભેષજં (bheṣajam)medicine
- ભવરોગિણામ્ (bhavarogiṇām)of those suffering from worldly disease (bhava:worldly existence | rogiṇām:of the diseased)
- અખિલાપદામ્ (akhilāpadām)of all sufferings (akhila:all | apadām:of sufferings)
- અપહારિણં (apahāriṇam)remover
- દક્ષયજ્ઞવિનાશનં (dakṣayajñavināśanam)destroyer of Daksha's sacrifice (dakṣa:Daksha | yajña:sacrifice | vināśanam:destroyer)
- ત્રિગુણાત્મકં (triguṇātmakaṃ)embodiment of three qualities (tri:three | guṇa:qualities | ātmakaṃ:embodiment)
- ત્રિવિલોચનમ્ (trivilocanam)three-eyed (tri:three | vilocanam:eyed)
- ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદં (bhuktimuktiphalapradaṃ)giver of enjoyment and liberation (bhukti:enjoyment | mukti:liberation | phala:fruit | pradaṃ:giver)
- સકલાઘસઙ્ઘનિબર્હણં (sakalāghasaṅghanibarhaṇaṃ)remover of all sins (sakala:all | agha:sins | saṅgha:group | nibarhaṇaṃ:remover)
- ચન્દ્રશેખરમ્ (candraśekharam)Chandrasekhara (candra:moon | śekhara:crest)
- આશ્રયે (āśraye)I seek refuge
- મમ (mama)my
- કિં (kiṃ)what
- કરિષ્યતિ (kariṣyati)will do
- વૈ (vai)indeed
- યમઃ (yamaḥ)Yama
ભક્તવત્સલમર્ચિતં નિધિમક્ષયં હરિદમ્બરં
સર્વભૂતપતિં પરાત્પરમપ્રમેયમનામયમ્ । (પરાત્પરમપ્રમેયમનુત્તમમ્)
સોમવારિદભૂહુતાશનસોમપાનિલખાકૃતિં (સોમવારિન્, સોમવારિન) (ભોહુતાશન)
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૭॥
સર્વભૂતપતિં પરાત્પરમપ્રમેયમનામયમ્ । (પરાત્પરમપ્રમેયમનુત્તમમ્)
સોમવારિદભૂહુતાશનસોમપાનિલખાકૃતિં (સોમવારિન્, સોમવારિન) (ભોહુતાશન)
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૭॥
- ભક્તવત્સલમ્ (bhaktavatsalam)caretaker of devotees (bhakta:devotee | vatsala:affectionate)
- અર્ચિતં (arcitam)worshipped
- નિધિમ્ (nidhim)treasure
- અક્ષયં (akṣayam)imperishable
- હરિદમ્બરં (haridambaram)wearing green clothes (hari:green | ambara:clothes)
- સર્વભૂતપતિં (sarvabhūtapatiṃ)lord of all creatures (sarva:all | bhūta:creatures | patiṃ:lord)
- પરાત્પરમ્ (parātparam)beyond the beyond (parāt:beyond | param:beyond)
- અપ્રમેયમ્ (aprameyam)immeasurable
- અનુત્તમમ્ (anuttamam)unsurpassed
- સોમવારિદ (somavārida)form of Soma drinkers (soma:Soma | vārida:drinkers)
- ભૂહુતાશન (bhūhutāśana)fire of offerings (bhū:earth | hutāśana:fire)
- સોમપાનિલખાકૃતિં (somapānilakhākṛtiṃ)form of Soma drinkers (soma:Soma | pā:drink | anila:wind | kha:space | ākṛtiṃ:form)
- ચન્દ્રશેખરમ્ (candraśekharam)Chandrasekhara (candra:moon | śekhara:crest)
- આશ્રયે (āśraye)I seek refuge
- મમ (mama)my
- કિં (kiṃ)what
- કરિષ્યતિ (kariṣyati)will do
- વૈ (vai)indeed
- યમઃ (yamaḥ)Yama
વિશ્વસૃષ્ટિવિધાયિનં પુનરેવ પાલનતત્પરં
સંહરન્તમથ પ્રપઞ્ચમશેષલોકનિવાસિનમ્ । (સંહરન્તમપિ)
ક્રીડયન્તમહર્નિશં ગણનાથયૂથસમાકુલં (ગણનાથયૂથસમન્વિતં)
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૮॥
સંહરન્તમથ પ્રપઞ્ચમશેષલોકનિવાસિનમ્ । (સંહરન્તમપિ)
ક્રીડયન્તમહર્નિશં ગણનાથયૂથસમાકુલં (ગણનાથયૂથસમન્વિતં)
ચન્દ્રશેખરમાશ્રયે મમ કિં કરિષ્યતિ વૈ યમઃ ॥ ૮॥
- વિશ્વસૃષ્ટિ (viśvasṛṣṭi)creation of the universe (viśva:universe | sṛṣṭi:creation)
- વિધાયિનં (vidhāyinaṃ)the creator
- પુનઃ (punaḥ)again
- એવ (eva)indeed
- પાલનતત્પરં (pālanatatparaṃ)keenly involved in upkeeping (pālana:upkeeping | tatpara:keenly involved)
- સંહરન્તમ્ (saṃharantam)destroying
- અપિ (api)also
- પ્રપઞ્ચમ્ (prapañcam)universe
- અશેષ (aśeṣa)innumerable
- લોકનિવાસિનમ્ (lokanivāsinam)inhabitants of the world (loka:world | nivāsin:inhabitants)
- ક્રીડયન્ત (krīḍayanta)playing
- મહર્નિશં (maharniśaṃ)day and night (maha:day | niśa:night)
- ગણનાથયૂથ (gaṇanāthayūtha)head of the Ganas (gaṇa:Ganas | nātha:head | yūtha:group)
- સમન્વિતં (samanvitaṃ)accompanied by
- ચન્દ્રશેખરમ્ (candraśekharam)Chandrasekhara (candra:moon | śekhara:crown)
- આશ્રયે (āśraye)seek refuge
- મમ (mama)my
- કિં (kiṃ)what
- કરિષ્યતિ (kariṣyati)will do
- વૈ (vai)indeed
- યમઃ (yamaḥ)Yama
ફલશ્રુતિઃ -
મૃત્યુભીતમૃકણ્ડસૂનુકૃતસ્તવં શિવસન્નિધૌ
યત્ર કુત્ર ચ યઃ પઠેન્ન હિ તસ્ય મૃત્યુભયં ભવેત્ ।
દીર્ઘમાયુરરોગિતામખિલાર્થસમ્પદમાદરાત્ (પૂર્ણમાયુ, સમ્પદમાદરં)
ચન્દ્રશેખર એવ તસ્ય દદાતિ મુક્તિમયત્નતઃ ॥
મૃત્યુભીતમૃકણ્ડસૂનુકૃતસ્તવં શિવસન્નિધૌ
યત્ર કુત્ર ચ યઃ પઠેન્ન હિ તસ્ય મૃત્યુભયં ભવેત્ ।
દીર્ઘમાયુરરોગિતામખિલાર્થસમ્પદમાદરાત્ (પૂર્ણમાયુ, સમ્પદમાદરં)
ચન્દ્રશેખર એવ તસ્ય દદાતિ મુક્તિમયત્નતઃ ॥
- મૃત્યુભીતમૃકણ્ડસૂનુ (mṛtyubhītamṛkaṇḍasūnu)son of Mrukandu, fear struck (mṛtyu:death | bhīta:fear struck | mṛkaṇḍa:Mrukandu | sūnu:son)
- કૃતસ્તવં (kṛtastavaṃ)composed prayer (kṛta:composed | stavaṃ:prayer)
- શિવસન્નિધૌ (śivasannidhau)in the presence of Shiva (śiva:Shiva | sannidhau:in the presence)
- યત્ર (yatra)where
- કુત્ર (kutra)anywhere
- ચ (ca)and
- યઃ (yaḥ)who
- પઠેન્ન (paṭhenna)reads
- હિ (hi)indeed
- તસ્ય (tasya)his
- મૃત્યુભયં (mṛtyubhayaṃ)fear of death (mṛtyu:death | bhayaṃ:fear)
- ભવેત્ (bhavet)will be
- પૂર્ણમાયુઃ (pūrṇamāyuḥ)full healthy life (pūrṇa:full | āyuḥ:life)
- રોગિતામ્ (rogitām)health
- અખિલાર્થસમ્પદમ્ (akhilārthasampadam)all wealth (akhila:all | artha:wealth | sampadam:prosperity)
- આદરં (ādaraṃ)respect
- ચન્દ્રશેખર (candraśekhara)Chandra Shekhara (candra:moon | śekhara:crown)
- એવ (eva)indeed
- તસ્ય (tasya)his
- દદાતિ (dadāti)gives
- મુક્તિમ્ (muktim)salvation
- અયત્નતઃ (ayatnataḥ)effortlessly
॥ ઇતિ શ્રીશિવરહસ્યાન્તર્ગતે શિવાખ્યે માર્કણ્ડેયકૃતં
શ્રીચન્દ્રશેખરાષ્ટકં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
