सहस्रशाखान्वित सम्भवात्मने ।
सहस्रयोगोद्भव भावभागिने
सहस्रसङ्ख्यायुधधारिणे नमः ॥ 1 ॥
- नमः अस्तु (namaḥ astu)salutation be
- सूर्याय (sūryāya)to Sūrya
- सहस्र-रश्मये (sahasra-raśmaye)of a thousand rays
- सहस्र-शाखा-अन्वित-सम्भव-आत्मने (sahasra-śākhā-anvita-sambhava-ātmane)whose being arises attended by a thousand branches
- सहस्र-योग-उद्भव-भाव-भागिने (sahasra-yoga-udbhava-bhāva-bhāgine)who partakes of the nature that springs from a thousand conjunctions
- सहस्र-सङ्ख्या-आयुध-धारिणे (sahasra-saṅkhyā-āyudha-dhāriṇe)bearing weapons a thousand in number
- नमः (namaḥ)salutation
रत्नप्रभं तीव्रमनादिरूपम् ।
दारिद्र्यदुःखक्षयकारणं च
पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ 2 ॥
- यत् मण्डलम् (yat maṇḍalam)that orb which
- दीप्ति-करम् (dīpti-karam)makes the light
- विशालम् (viśālam)vast
- रत्न-प्रभम् (ratna-prabham)radiant as a jewel
- तीव्रम् (tīvram)intense
- अनादि-रूपम् (anādi-rūpam)of a form without beginning
- दारिद्र्य-दुःख-क्षय-कारणम् (dāridrya-duḥkha-kṣaya-kāraṇam)the cause of the wasting away of poverty and sorrow
- च (ca)and
- पुनातु (punātu)may it purify
- माम् (mām)me
- तत् सवितुः (tat savituḥ)that light of Savitṛ
- वरेण्यम् (vareṇyam)the most choice-worthy
विप्रैः स्तुतं भावनमुक्तिकोविदम् ।
तं देवदेवं प्रणमामि सूर्यं
पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ 3 ॥
- यत् मण्डलम् (yat maṇḍalam)that orb which
- देव-गणैः सुपूजितम् (deva-gaṇaiḥ supūjitam)is well worshipped by the hosts of gods
- विप्रैः स्तुतम् (vipraiḥ stutam)praised by the learned
- भावन-मुक्ति-कोविदम् (bhāvana-mukti-kovidam)skilled in the contemplation that leads to release
- तम् देव-देवम् (tam deva-devam)to that God of gods
- प्रणमामि (praṇamāmi)I bow
- सूर्यम् (sūryam)to Sūrya
- पुनातु (punātu)may it purify
- माम् (mām)me
- तत् सवितुः (tat savituḥ)that light of Savitṛ
- वरेण्यम् (vareṇyam)the most choice-worthy
त्रैलोक्यपूज्यं त्रिगुणात्मरूपम् ।
समस्ततेजोमयदिव्यरूपं
पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ 4 ॥
- यत् मण्डलम् (yat maṇḍalam)that orb which
- ज्ञान-घनम् (jñāna-ghanam)is dense with knowledge
- तु (tu)and yet
- अगम्यम् (agamyam)not to be approached
- त्रैलोक्य-पूज्यम् (trailokya-pūjyam)worthy of worship in all three worlds
- त्रि-गुण-आत्म-रूपम् (tri-guṇa-ātma-rūpam)whose form embodies the three qualities
- समस्त-तेजो-मय-दिव्य-रूपम् (samasta-tejo-maya-divya-rūpam)of divine form made of all radiance
- पुनातु (punātu)may it purify
- माम् (mām)me
- तत् सवितुः (tat savituḥ)that light of Savitṛ
- वरेण्यम् (vareṇyam)the most choice-worthy
धर्मस्य वृद्धिं कुरुते जनानाम् ।
यत्सर्वपापक्षयकारणं च
पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ 5 ॥
- यत् मण्डलम् (yat maṇḍalam)that orb which
- गूढ-मति-प्रबोधम् (gūḍha-mati-prabodham)is the awakening of the hidden understanding
- धर्मस्य वृद्धिम् (dharmasya vṛddhim)the increase of dharma
- कुरुते (kurute)it works
- जनानाम् (janānām)among the people
- यत् सर्व-पाप-क्षय-कारणम् (yat sarva-pāpa-kṣaya-kāraṇam)which is the cause of the wasting of every sin
- च (ca)and
- पुनातु (punātu)may it purify
- माम् (mām)me
- तत् सवितुः (tat savituḥ)that light of Savitṛ
- वरेण्यम् (vareṇyam)the most choice-worthy
यदृग्यजुः सामसु सम्प्रगीतम् ।
प्रकाशितं येन च भूर्भुवः स्वः
पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ 6 ॥
- यत् मण्डलम् (yat maṇḍalam)that orb which
- व्याधि-विनाश-दक्षम् (vyādhi-vināśa-dakṣam)is adept at destroying disease
- यत् ऋग्-यजुः-सामसु (yat ṛg-yajuḥ-sāmasu)which in Ṛg, Yajus and Sāman
- सम्प्रगीतम् (sampragītam)is sung out in full
- प्रकाशितम् (prakāśitam)lit up
- येन (yena)by which
- च (ca)and
- भूर् भुवः स्वः (bhūr bhuvaḥ svaḥ)earth, mid-air and heaven
- पुनातु (punātu)may it purify
- माम् (mām)me
- तत् सवितुः (tat savituḥ)that light of Savitṛ
- वरेण्यम् (vareṇyam)the most choice-worthy
गायन्ति यच्चारणसिद्धसङ्घाः ।
यद्योगिनो योगजुषां च सङ्घाः
पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ 7 ॥
- यत् मण्डलम् (yat maṇḍalam)that orb which
- वेद-विदः (veda-vidaḥ)those who know the Veda
- वदन्ति (vadanti)tell of
- गायन्ति (gāyanti)sing of
- यत् (yat)which
- चारण-सिद्ध-सङ्घाः (cāraṇa-siddha-saṅghāḥ)the hosts of Cāraṇas and Siddhas
- यत् योगिनः (yat yoginaḥ)which the yogins
- योग-जुषाम् (yoga-juṣām)of those given over to yoga
- च (ca)and
- सङ्घाः (saṅghāḥ)the companies
- पुनातु (punātu)may it purify
- माम् (mām)me
- तत् सवितुः (tat savituḥ)that light of Savitṛ
- वरेण्यम् (vareṇyam)the most choice-worthy
ज्योतिश्च कुर्यादिह मर्त्यलोके ।
यत्कालकालाद्यमनादिरूपं
पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ 8 ॥
- यत् मण्डलम् (yat maṇḍalam)that orb which
- सर्व-जनैः (sarva-janaiḥ)by all people
- च (ca)and
- पूजितम् (pūjitam)is worshipped
- ज्योतिः (jyotiḥ)light
- च (ca)and
- कुर्यात् (kuryāt)it makes
- इह मर्त्य-लोके (iha martya-loke)here in the world of mortals
- यत् काल-काल-आद्यम् (yat kāla-kāla-ādyam)which is Time, and first even of Time’s own Time
- अनादि-रूपम् (anādi-rūpam)of a form without beginning
- पुनातु (punātu)may it purify
- माम् (mām)me
- तत् सवितुः (tat savituḥ)that light of Savitṛ
- वरेण्यम् (vareṇyam)the most choice-worthy
यदक्षरं पापहरं जनानाम् ।
यत्कालकल्पक्षयकारणं च
पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ 9 ॥
- यत् मण्डलम् (yat maṇḍalam)that orb which
- विष्णु-चतुर्-मुख-आख्यम् (viṣṇu-catur-mukha-ākhyam)is named both Viṣṇu and the four-faced Brahmā
- यत् अक्षरम् (yat akṣaram)which is imperishable
- पाप-हरम् (pāpa-haram)the taker-away of sin
- जनानाम् (janānām)for the people
- यत् काल-कल्प-क्षय-कारणम् (yat kāla-kalpa-kṣaya-kāraṇam)which is the cause of the wasting of time and of the world-age
- च (ca)and
- पुनातु (punātu)may it purify
- माम् (mām)me
- तत् सवितुः (tat savituḥ)that light of Savitṛ
- वरेण्यम् (vareṇyam)the most choice-worthy
उत्पत्तिरक्षप्रलय प्रगल्भम् ।
यस्मिन् जगत्संहरतेऽखिलं च
पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ 10 ॥
- यत् मण्डलम् (yat maṇḍalam)that orb which
- विश्व-सृजम् (viśva-sṛjam)is the maker of all
- प्रसिद्धम् (prasiddham)renowned
- उत्पत्ति-रक्ष-प्रलय-प्रगल्भम् (utpatti-rakṣa-pralaya-pragalbham)bold in bringing forth, in keeping and in dissolving
- यस्मिन् (yasmin)into which
- जगत् (jagat)the world
- संहरते (saṃharate)is drawn back
- अखिलम् (akhilam)entire
- च (ca)and
- पुनातु (punātu)may it purify
- माम् (mām)me
- तत् सवितुः (tat savituḥ)that light of Savitṛ
- वरेण्यम् (vareṇyam)the most choice-worthy
आत्मा परंधाम विशुद्धतत्त्वम् ।
सूक्ष्मान्तरैर्योगपथानुगम्यं
पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ 11 ॥
- यत् मण्डलम् (yat maṇḍalam)that orb which
- सर्व-गतस्य विष्णोः (sarva-gatasya viṣṇoḥ)of the all-pervading Viṣṇu
- आत्मा (ātmā)is the very Self
- परम् धाम (param dhāma)the supreme abode
- विशुद्ध-तत्त्वम् (viśuddha-tattvam)the wholly pure reality
- सूक्ष्म-अन्तरैः (sūkṣma-antaraiḥ)by subtle inward means
- योग-पथ-अनुगम्यम् (yoga-patha-anugamyam)to be reached along the path of yoga
- पुनातु (punātu)may it purify
- माम् (mām)me
- तत् सवितुः (tat savituḥ)that light of Savitṛ
- वरेण्यम् (vareṇyam)the most choice-worthy
यद्योगिनां योग पथानुगम्यम् ।
तत्सर्व वेद्यं प्रणमामि सूर्यं
पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ 12 ॥
- यत् मण्डलम् (yat maṇḍalam)that orb which
- वेद-विदा उपगीतम् (veda-vidā upagītam)is sung by the knower of the Veda
- यत् योगिनाम् (yat yoginām)which for the yogins
- योग-पथ-अनुगम्यम् (yoga-patha-anugamyam)is to be reached along the path of yoga
- तत् सर्व-वेद्यम् (tat sarva-vedyam)that which is to be known through all knowing
- प्रणमामि (praṇamāmi)I bow to
- सूर्यम् (sūryam)Sūrya
- पुनातु (punātu)may it purify
- माम् (mām)me
- तत् सवितुः (tat savituḥ)that light of Savitṛ
- वरेण्यम् (vareṇyam)the most choice-worthy
सर्वपापविशुद्धात्मा सूर्यलोके महीयते ॥
- सूर्य-मण्डल-स्तोत्रम् (sūrya-maṇḍala-stotram)the Hymn of the Solar Orb
- यः पठेत् (yaḥ paṭhet)whoever recites
- सततम् (satatam)unceasingly
- नरः (naraḥ)a man
- सर्व-पाप-विशुद्ध-आत्मा (sarva-pāpa-viśuddha-ātmā)his self made clean of every sin
- सूर्य-लोके (sūrya-loke)in the world of Sūrya
- महीयते (mahīyate)is held in honour
