নমস্তে সৰ্ৱৱিদ্যেশ! সৰ্ৱসিদ্ধিপ্ৰদাযক! ॥ ৩১॥
- সহস্ৰাদিত্যসঙ্কাশ (sahasrādityasaṅkāśa)O you who shine like a thousand suns
- নমঃ (namaḥ)salutation
- তে (te)to you
- জগদীশ্ৱৰ (jagadīśvara)O lord of the world
- নমঃ (namaḥ)salutation
- তে (te)to you
- সৰ্ৱৱিদ্যেশ (sarvavidyeśa)O lord of all learning
- সৰ্ৱসিদ্ধিপ্ৰদাযক (sarvasiddhipradāyaka)O giver of every success
anvaya সহস্ৰাদিত্যসঙ্কাশ জগদীশ্ৱৰ তে নমঃ সৰ্ৱৱিদ্যেশ সৰ্ৱসিদ্ধিপ্ৰদাযক তে নমঃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ৰাম Rama, the speaker — Rama, the son of Jamadagni, before he was called Parashurama. He was doing penance with Ganesha's mantra when an obstacle came, and he prays for it to be taken away.
note The numbers 31 to 42 are the verses' places in their chapter of the Ganesha Purana.
সৰ্ৱান্তৰ্যামিণে তুভ্যং নমঃ সৰ্ৱপ্ৰিযঙ্কৰ! ॥ ৩২॥
- ৱিঘ্নানাম্ (vighnānām)of obstacles
- পতযে (pataye)the lord
- তুভ্যম্ (tubhyam)to you
- নমঃ (namaḥ)salutation
- ৱিঘ্ননিৱাৰণ (vighnanivāraṇa)O you who keep obstacles away
- সৰ্ৱান্তৰ্যামিণে (sarvāntaryāmiṇe)the inner ruler of all
- তুভ্যম্ (tubhyam)to you
- নমঃ (namaḥ)salutation
- সৰ্ৱপ্ৰিযঙ্কৰ (sarvapriyaṅkara)O you who do good to everyone
anvaya ৱিঘ্ননিৱাৰণ ৱিঘ্নানাম্ পতযে তুভ্যম্ নমঃ সৰ্ৱপ্ৰিযঙ্কৰ সৰ্ৱান্তৰ্যামিণে তুভ্যম্ নমঃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
নমো ৱিশ্ৱস্য কৰ্ত্ৰে তে নমস্তত্পালকায চ ॥ ৩৩॥
- ভক্তপ্ৰিযায (bhaktapriyāya)who loves his devotees
- দেৱায (devāya)to the god
- নমঃ (namaḥ)salutation
- জ্ঞানস্ৱৰূপিণে (jñānasvarūpiṇe)whose very form is knowledge
- নমঃ (namaḥ)salutation
- ৱিশ্ৱস্য (viśvasya)of the universe
- কৰ্ত্ৰে (kartre)maker
- তে (te)to you
- নমঃ (namaḥ)salutation
- তত্পালকায (tatpālakāya)to you who keep it
- চ (ca)and
anvaya ভক্তপ্ৰিযায জ্ঞানস্ৱৰূপিণে দেৱায নমঃ ৱিশ্ৱস্য কৰ্ত্ৰে তে নমঃ তত্পালকায চ নমঃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ইতি স্তুতিং সমাকৰ্ণ্য সৌম্যতেজা গজাননঃ ॥ ৩৪॥
- নিৱাৰয (nivāraya)take away
- মহাৱিঘ্নম্ (mahāvighnam)the great obstacle
- তপোনাশকৰম্ (taponāśakaram)that is ruining the penance
- মম (mama)my
- ইতি (iti)this
- স্তুতিম্ (stutim)praise
- সমাকৰ্ণ্য (samākarṇya)heard
- সৌম্যতেজাঃ (saumyatejāḥ)gentle in his radiance
- গজাননঃ (gajānanaḥ)Gajanana
anvaya মম তপোনাশকৰম্ মহাৱিঘ্নম্ নিৱাৰয ইতি স্তুতিম্ সৌম্যতেজাঃ গজাননঃ সমাকৰ্ণ্য
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note Rama's prayer ends with the first line. The second line begins the story again, and its sentence runs on into the next verse.
যং ধ্যাযসি দিৱাৰাত্ৰৌ মন্ত্ৰং জপ্ত্ৱা ষডক্ষৰম্ ॥ ৩৫॥
- উৱাচ (uvāca)spoke
- ৰামম্ (rāmam)to Rama
- সম্ভ্ৰান্তম্ (sambhrāntam)who was shaken
- স্ৱস্য (svasya)the god's own
- এৱ (eva)very
- তিগ্মতেজসা (tigmatejasā)by the fierce light
- যম্ (yam)the one whom
- ধ্যাযসি (dhyāyasi)you meditate on
- দিৱাৰাত্ৰৌ (divārātrau)day and night
- মন্ত্ৰম্ (mantram)mantra
- জপ্ত্ৱা (japtvā)repeating
- ষডক্ষৰম্ (ṣaḍakṣaram)the six-syllable
anvaya স্ৱস্য এৱ তিগ্মতেজসা সম্ভ্ৰান্তম্ ৰামম্ উৱাচ ষডক্ষৰম্ মন্ত্ৰম্ জপ্ত্ৱা দিৱাৰাত্ৰৌ যম্ ধ্যাযসি
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ষডক্ষৰ মন্ত্ৰ the six-syllable mantra — A mantra of Ganesha in six syllables, usually given as vakratundaya hum.
ৱৰং ৱৃণীষ্ৱ মত্তস্ত্ৱং যদ্ যদ্ ৱাঞ্ছসি চেতসা ॥ ৩৬॥
- ৱৰম্ (varam)a boon
- দাতুম্ (dātum)to give
- সমাযাতঃ (samāyātaḥ)have come
- সঃ (saḥ)that god
- অহম্ (aham)I
- ৰাম (rāma)O Rama
- তৱ (tava)to you
- অধুনা (adhunā)now
- ৱৰম্ (varam)boon
- ৱৃণীষ্ৱ (vṛṇīṣva)choose
- মত্তঃ (mattaḥ)from me
- ত্ৱম্ (tvam)you
- যত্ (yat)whatever
- যত্ (yat)whatever
- ৱাঞ্ছসি (vāñchasi)wants
- চেতসা (cetasā)your heart
anvaya ৰাম সঃ অহম্ অধুনা তৱ ৱৰম্ দাতুম্ সমাযাতঃ ত্ৱম্ চেতসা যত্ যত্ ৱাঞ্ছসি [তম্] ৱৰম্ মত্তঃ ৱৃণীষ্ৱ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
নৈৱ জানন্তি মে ৰূপং ব্ৰহ্মাদ্যা মুনযোঽপি চ ॥ ৩৭॥
- ব্ৰহ্মাণ্ডানাম্ (brahmāṇḍānām)universes
- অনেকানাম্ (anekānām)countless
- স্ৰষ্টা (sraṣṭā)the one who makes
- পাতা (pātā)keeps
- অপহাৰকঃ (apahārakaḥ)and takes back
- ন (na)not
- এৱ (eva)at all
- জানন্তি (jānanti)know
- মে (me)my
- ৰূপম্ (rūpam)form
- ব্ৰহ্মাদ্যাঃ (brahmādyāḥ)Brahma and the other gods
- মুনযঃ (munayaḥ)the sages
- অপি (api)too
- চ (ca)and
anvaya [অহম্] অনেকানাম্ ব্ৰহ্মাণ্ডানাম্ স্ৰষ্টা পাতা অপহাৰকঃ ব্ৰহ্মাদ্যাঃ মুনযঃ চ অপি মে ৰূপম্ ন এৱ জানন্তি
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
যোঽপ্ৰমেযোঽখিলাধাৰঃ সৃষ্টিসংহাৰকাৰকঃ ॥ ৩৮॥
- ৰাজৰ্ষযঃ (rājarṣayaḥ)the royal sages
- চ (ca)nor
- সৰ্ৱে (sarve)all
- অপি (api)even
- সঃ (saḥ)that one
- অহম্ (aham)I
- তে (te)your
- দৰ্শনংগতঃ (darśanaṃgataḥ)have come before eyes
- যঃ (yaḥ)who
- অপ্ৰমেযঃ (aprameyaḥ)beyond measure
- অখিলাধাৰঃ (akhilādhāraḥ)the support of everything
- সৃষ্টিসংহাৰকাৰকঃ (sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ)who brings about creation and its end
anvaya সৰ্ৱে অপি ৰাজৰ্ষযঃ চ [ন জানন্তি] সঃ অহম্ তে দৰ্শনংগতঃ যঃ অপ্ৰমেযঃ অখিলাধাৰঃ সৃষ্টিসংহাৰকাৰকঃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ন দানৈৰ্নৈৱ যোগৈশ্চ জনানাং দৃষ্টিগোচৰঃ ॥ ৩৯॥
- যঃ (yaḥ)whom
- ন (na)not
- ৱেদৈঃ (vedaiḥ)through the Vedas
- ন (na)not
- তপসা (tapasā)through penance
- ন (na)not
- যজ্ঞৈঃ (yajñaiḥ)through sacrifices
- ৱ্ৰতসঞ্চযৈঃ (vratasañcayaiḥ)or heaps of vows
- ন (na)not
- দানৈঃ (dānaiḥ)through gifts
- ন (na)not
- এৱ (eva)even
- যোগৈঃ (yogaiḥ)through yoga
- চ (ca)or
- জনানাম্ (janānām)people
- দৃষ্টিগোচৰঃ (dṛṣṭigocaraḥ)can see
anvaya যঃ ৱেদৈঃ ন তপসা ন যজ্ঞৈঃ ৱ্ৰতসঞ্চযৈঃ ন দানৈঃ ন যোগৈঃ চ ন এৱ জনানাম্ দৃষ্টিগোচৰঃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
কিমন্যদ্ ৱৰযে দেৱ! ভক্তিং দেহি নিজাং দৃঢাম্ ॥ ৪০॥
- সঃ (saḥ)that one
- অহম্ (aham)am I
- ত্ৱম্ (tvam)you
- হি (hi)truly
- মযা (mayā)I
- দৃষ্টঃ (dṛṣṭaḥ)have seen
- অনুগ্ৰহাত্ (anugrahāt)by the grace
- তৱ (tava)your
- ৱিঘ্নপ (vighnapa)O lord of obstacles
- কিম্ (kim)what
- অন্যত্ (anyat)other
- ৱৰযে (varaye)should I ask for
- দেৱ (deva)O god
- ভক্তিম্ (bhaktim)devotion
- দেহি (dehi)give
- নিজাম্ (nijām)to you
- দৃঢাম্ (dṛḍhām)firm
anvaya সঃ অহম্ [ৰামঃ উৱাচ] ৱিঘ্নপ তৱ অনুগ্ৰহাত্ ত্ৱম্ হি মযা দৃষ্টঃ দেৱ অন্যত্ কিম্ ৱৰযে নিজাম্ দৃঢাম্ ভক্তিম্ দেহি
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note The first two words close Ganesha's speech. From ত্ৱং হি on, Rama is speaking, though the text does not mark the change.
প্ৰলোভিতস্যাপি ৱৰৈৰ্ন তে বুদ্ধিঃ সুৱিহ্ৱলা ॥ ৪১॥
পৰশুং মে গৃহাণ ত্ৱং সৰ্ৱশত্ৰুনিবৰ্হণম্ ।
নাম তে পৰশুৰামেতি ত্ৰৈলোক্যে খ্যাতিমেষ্যতি ॥ ৪২॥
- ভৱিতা (bhavitā)will be
- মম (mama)to me
- ভক্তিঃ (bhaktiḥ)devotion
- তে (te)your
- দৃঢা (dṛḍhā)firm
- ৰাম (rāma)O Rama
- দ্ৱিজোত্তম (dvijottama)O best of the twice-born
- প্ৰলোভিতস্য (pralobhitasya)when tempted
- অপি (api)even
- ৱৰৈঃ (varaiḥ)with boons
- ন (na)not
- তে (te)your
- বুদ্ধিঃ (buddhiḥ)mind
- সুৱিহ্ৱলা (suvihvalā)wavered
- পৰশুম্ (paraśum)axe
- মে (me)my
- গৃহাণ (gṛhāṇa)take
- ত্ৱম্ (tvam)you
- সৰ্ৱশত্ৰুনিবৰ্হণম্ (sarvaśatrunibarhaṇam)which destroys every enemy
- নাম (nāma)name
- তে (te)your
- পৰশুৰাম (paraśurāma)Parashurama
- ইতি (iti)as
- ত্ৰৈলোক্যে (trailokye)in the three worlds
- খ্যাতিম্ (khyātim)fame
- এষ্যতি (eṣyati)will win
anvaya ৰাম দ্ৱিজোত্তম তে মম দৃঢা ভক্তিঃ ভৱিতা ৱৰৈঃ প্ৰলোভিতস্য অপি তে বুদ্ধিঃ ন সুৱিহ্ৱলা [অভূত্] ত্ৱম্ মে সৰ্ৱশত্ৰুনিবৰ্হণম্ পৰশুম্ গৃহাণ তে নাম পৰশুৰাম ইতি ত্ৰৈলোক্যে খ্যাতিম্ এষ্যতি
chandas Anuṣṭubh (śloka), two verses of 4 pādas each
পৰশুৰাম Parashurama — Rama of the axe. The axe is Ganesha's gift, and the name comes with it.
note Verses 41 and 42 are printed together. Rama was offered any boon and asked only for devotion, and Ganesha rewards that steadiness.
